اخباراقتصادی

تغییر جهت صاحبان بار و دورخیز ریل برای خواباندن مچ جاده‌ها

حمل و نقل زمینی

نگرانی‌های مربوط به ترافیک سنگین، مصرف بالای سوخت، عدم امنیت کافی و رسیدن وضعیت محیط ‌زیست در بسیاری از مناطق کشور به مرحله بحرانی؛ اگر از یک زاویه به طور جداگانه محصول فرآیندهای متفاوتی است که برای مقابله با آنها باید چاره‌ای جدی اندیشید. از زاویه دیگر همگی در یک چارچوب و ساختار قابلیت کنترل و کاهش دارند؛ ساختاری که از پنج سال پیش تلاش شده به مرحله اجرا برسد ولی هنوز راهی طولانی تا رسیدن به اهداف کلان خود در پیش دارد.حمل و نقل بین شهری

آمارهای رسمی نشان می‌دهند که در اقتصاد ایران، هنوز حدود ۹۰ درصد از جا به‌ جایی کالاها از طریق جاده انجام می‌شود و در شرایطی که با سرمایه‌ گذاری‌ های کلان در عرصه ریلی تلاش شده، راه ‌آهن به عنوان یک مبنا و دارایی آتی کشور در این حوزه اقتصادی تعریف شود اما در عمل هنوز صاحبان بار ترجیح می ‌دهند اجناس خود را با شیوه‌های سنتی گذشته جا به ‌جا کنند. در چنین چارچوبی حتی اجرای سیاست‌ های تشویقی گسترده و متفاوت نیز نتوانسته لا اقل بخشی ازاقبال موجود به حمل ‌و نقل جاده‌ای را کاهش داده و کالاهایی را که قابلیت جا به ‌جایی با قطار دارند به این سمت سوق دهد.پست مرسوله بین شهری

هرچند گزارش‌های سال ‌های اخیر راه‌آهن همگی نشان از آن دارند که حمل و نقل زمینی بار و ترانزیت ریلی در روندی قابل قبول افزایش را نشان می‌دهد اما هنوز جاده با داشتن حدود ۹۰ درصد از سهم اقتصادی حمل ‌ونقل زمینی یکه ‌تاز این میدان است. اپلیکیشن حمل بار بین شهری


در طول سال ‌های گذشته تحلیل‌ های مختلفی از سوی کارشناسان این حوزه ارائه شده که عوامل مختلفی را در پایین بودن سهم راه‌آهن در قیاس با دیگر عرصه حمل و نقل زمینی یعنی جاده، در نظر می‌گیرد، هرچند به نظر هنوز دو عامل نقشی کلیدی در این اتفاق دارند.حمل بار ارزان بین شهری

لزوم تکمیل زیرساخت‌ها

با وجود آنکه حدود یک قرن از ورود راه‌آهن به ایران می‌گذرد اما هنوز این شیوه مهم حمل و نقل نتوانسته خود را به تمام بخش ‌های ایران عرضه کند. تا جایی که در دولت ‌های یازدهم و دوازدهم اصلی ‌ترین طرح‌های زیرساختی به پیگیری رساندن ریل به استان‌هایی چون همدان، کرمانشاه، گیلان و  آذربایجان غربی اختصاص یافت و اگر به این نام‌ها استان‌هایی مانند کردستان، بوشهر و اردبیل را نیز اضافه کنیم که هنوز ریل به آنها نرسیده، مشخص می‌شود که راه‌آهن برای تأثیرگذاری در فضای اقتصادی کشور به بودجه، توجه و توسعه زیرساخت‌ های بیشتری نیاز دارد.

به تحلیل فوق باید این موضوع را نیز اضافه کرد که صرف رساندن ریل به مرکز یک استان، در صورتی که تمام مقدمات و پیش‌ نیازها رعایت شده باشد، تنها می‌تواند عرصه مسافری و گردشگری ریلی را رونق دهد و اگر بناست از خطوط جدید استفاده باری نیز صورت گیرد، نیاز به توسعه قابل توجه امکانات خواهد بود.بهترین روش حمل بار

یکی از این امکانات که در دولت فعلی نیز با جدیت بیشتری دنبال می‌شود، بحث اتصال چشمه‌های اصلی بار به خطوط ریلی کشور است.

در حالی که کامیون‌ها و وسایل حمل و نقل جاده‌ای می‌توانند به راحتی و با استفاده از امکانات موجود در کوتاه ‌ترین زمان ممکن در محل مبدأ و مقصد بار حاضر شده و کالاها یشان را تحویل داده یا دریافت کنند، استفاده از ریل برای بسیاری از صاحبان کالا تا امروز معنای آن را داشته که ابتدا باید کالایی سوار بر کامیون شده و پس از طی کردن مسافتی بار خود را به واگن‌های بار تحویل دهد و صرف اجرای این فرآیند هم می ‌تواند کرایه صاحبان کالا را افزایش دهد و هم احتمالا مدت زمان تحویل بار را بالا می‌برد.

روی دیگر این سکه به عرصه ناوگان و سیاست‌های کلان کشور در این حوزه مربوط می‌شود. آمارها نشان می ‌دهد که ایران به وارد کردن تعداد قابل توجهی واگن باری جدید به ناوگان خود نیاز دارد و با توجه به این که کار ساخت آنها  با این تعداد بالا در داخل زمان ‌بر است، استفاده از ظرفیت‌های خارجی مانند توافق با روسیه برای ساخت واگن‌ های باری جدید برای ایران در دستور کار قرار گرفته تا این نیاز جدی برطرف شود.

از سوی دیگر ترانزیت کالا از طریق ریل نیز به رابطه پایدار همراه با توسعه ایران با کشورهای منطقه نیاز دارد. ایران مرز ریلی خود با ترکمنستان و عراق را فعال کرده، در مراودات با آذربایجان یک پل ریلی مشترک را در دستور کار قرار داده و کار تکمیل اتصال خطوط خود به کشورهایی چون عراق و افغانستان را نیز پیگیری می‌کند و از این رو باید انتظار داشت تقاضا برای ترانزیت ریلی تا زمانی که تمام این مقدمات به مرحله بهره ‌برداری نهایی نرسند، چندان تفاوت جدی را پشت سر نگذارد.

حمل و نقل

هدف و برنامه: تضمین سود سرمایه گذار

علی‌اکبر نیکو اقبال، اقتصاددان و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران در گفتگو با «حمل‌ونقل»، به اهمیت چگونگی انتخاب شیوه جا به‌ جایی کالا در اقتصاد امروز جهان اشاره کرده و می‌گوید: در شرایط فعلی که رقابت برای حفظ بازارها میان کشورهای مختلف جهان به شکلی جدی دنبال می‌شود، هر کشور و سرمایه‌ گذاری تلاش می‌ کند قیمت تمام شده کالاهای خود را در قیاس با رقبایشان به پایین ‌ترین حد ممکن برساند.حمل و نقل هوشمند

به گفته او در این بازی پیچیده کاهش نرخ حمل و نقل زمینی و ارزان تمام شدن آن یکی از اولویت‌ هایی است که می‌تواند سرمایه‌ گذاران مختلف را به سمت خود ترغیب کرده و در نهایت سود‌آوری آنها را تضمین کند. این اقتصاد دان با بیان این که نمی‌ توان تفاوت اقتصاد ایران با برخی کشورهای توسعه‌یافته را نادیده گرفت، اظهار کرد: هرچند شرکت ‌های ما در سطح چندانی رقابت نمی‌کنند اما به هر حال لازمه حفظ هر سرمایه ‌گذاری، تضمین سود است و در این بین تنوع بخشیدن به شیوه‌های حمل‌ونقل یکی از راه‌های جذب سرمایه ‌گذاران است.

نیکواقبال خاطرنشان کرد: ایران از نظر موقعیت جغرافیایی امکانات بالقوه فراوانی دارد و اگر ریل به عنوان شیوه ارزان و ایمن حمل و نقل بتواند در ایران مطرح شود، قطعا میزان سرمایه ‌گذاری‌ها و استفاده از ظرفیت ایران در منطقه و میان سرمایه‌ گذاران داخلی افزایش پیدا می‌کند. البته این امر نیاز مستقیم به بهبود زیرساخت‌ها و ارائه امکانات مورد نیاز صاحبان بار دارد.

راه ‌آهن در طول سال‌های گذشته همواره تلاش کرده با ارائه بسته‌های تشویقی متفاوت صاحبان بار را برای انتقال کالایشان از جاده به ریل ترغیب کند. در این فضا هرچند آمارها مثبت شده و روند صعودی خود را حفظ کرده‌اند اما هنوز به نظر می‌ رسد یک جای خالی وجود دارد و آن تکمیل زیرساخت‌های لازم همزمان با ارائه امکانات کافی به صاحبان بار است؛ مقدماتی که سودآوری را تضمین می‌کند و همین امر نقطه پرتاب راه‌آهن خواهد بود.

حمل‌ونقل زمینی ، ویراستاری شده توسط وبلاگ تخصصی یارباکس

خبرگزاری تین نیوز

مشاهده بیشتر

نوشته های مشابه

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *